Brom (Br); periyodik sistemde 6. Periyot 7 A grubunda yer alan 35 atom numarasına sahip, oda koşullarında koyu kızıl renkli, ametal sıvıdır. Element 1826 yılında Antoine Balard tarafından keşfedilmiş olup adı Yunanca dışkı gibi koku anlamındaki “bromos” kelimesinden gelir.

Brom doğada bazı deniz canlılarının organizmalarında ve deniz suyunda, sodyum, magnezyum tuzları hâlinde bulunur. Asıl kaynağı deniz suyudur. Deniz suyundaki Br- iyon derişimi 10-3 mol/litre’dir.

Element Özellikleri

Brom elementinin;

  • Erime Noktası: 265,8 °K, -7,3 °C
  • Kaynama Noktası: 332 °K, 58.8 °C
  • Elektron Dizilimi: [ Ar ] 3d10 4s2 4p5

insanlar ve canlılar için son derece zararlı, kanserojen bir maddedir. Çok kötü bir kokuya sahip olan elementin, çok az miktarı bile insan derisine çok ciddi zararlar verir. Brom buharı bulunduğu ortam göz ve ciğerler için çok zararlıdır, ayrıca çok şiddetli yakıcıdır.

Kaynama noktası dolayında iki atomlu Br2 molekülleri şeklindedir. Bir litre suda 20ºC’de 35 g Br2 çözünür. Düşük sıcaklıklarda, örneğin -10ºC’de brom dekahidrat (Br2.10H2O) kristalleri oluşturur.

Kullanıldığı Alanlar

Brom ve bileşiklerinin labarutuvarlardan endüstriye çok geniş kapsamlı kullanım alanları vardır. En fazla kullanıldığı alan akaryakıt olarak benzin katkısı olarak kullanılan etilen bromürdür. Etilen bromür, kurşun içeren vuruntu önleyici maddeler ile birlikte benzine katılır. Bu katkı maddesi, motorun yanma odası ve bujilerindeki birikintileri temizlemek için fosfor bileşikleriyle birlijkte kullanılır. Ayrıca; mum, boya ve reçine üretiminde de ara madde olarak kullanılır.

Etidyum bromür ise, moleküler biyoloji laboratuvarlarında nükleik asitleri işaretlemede kullanılan bir enterkalasyon ajanıdır. Bu molekül, morötesi ışığa maruz kalınca turuncu renkte ışır; DNA’ya bağlandığında ise ışığın seviyesi 20 kat artar.

Dünya çapında gerçekleştiren brom üretiminin büyük bir kısmı, yangın geciktirici olarak organobromin bileşiklerinde kullanılırken, elektronegatif özelliğiyle de organik sentezlerde kullanımı yaygındır. Derişik bromür asidi, analitik kimyada, organik bileşiklerin sentezinde kullanılır. Bromat asidi, kimyasal uygulamalarda yükseltgen olarak kullanılır. Altın elde edilmesi için yapılan kimyasal işlemlerde de brom ve bileşiklerinden faydalanılır. “Savaş gazı” olarak da kullanılabilen brom, ipek ve elyafın beyazlatılmasında rolü olan bir elementtir.