Aşar (Öşür) Nedir? (Osmanlı Devletinde Vergi Sistemi)

Aşar, sözcük olarak Arapçada onda bir anlamına gelmektedir. Aşar vergisi ise Osmanlı Devletinde tarım ürünleri üzerinden alınan onda bir oranındaki vergidir. Tanzimatın ilanından önce tımar ve zeamet sahipleri tarafından tahsil edilip, yerel gereksinimler ve askerlerin beslenmesi için kullanılırdı. Vergi, genel olarak onda bir olarak tahsil edilmekle birlikte, vergi yükümlülüğüne ve ürün türüne göre değişen oranların […]

Daha fazla oku

Akıncı Nedir? (Akıncıların Görevleri, İşleyişi)

Akıncılar, Osmanlı Devleti askeri teşkilatında, sınır bölgelerinde düşman memleketlerine ani baskınlar düzenleyerek yıpratma harekâtında bulunan hafif süvari gruplarıdır. Akıncılar akın yapmakla kalmayıp, aynı zamanda düşmanın durumunu, yolları ve kuvveti hakkında bilgi toplayarak istihbarat görevini de yerine getirirdi. Akıncılık babadan oğula geçerdi ve sadece Türklere has bir askeri birlikti. Bu birlikler günümüzdeki komando birliklerine benzetilirler. “Akıncı” […]

Daha fazla oku

Akçe Nedir? (Akçenin Anlamı ve Basımı)

  İlk defa Selçuklular tarafından kullanılan, genel anlamda gümüş parayı ifade eden para birimidir. Osmanlılarda 1341 yılında Alaadin Paşa tarafından Osmangazi’nin oğlu Orhan Bey adına ilk gümüş Osmanlı parası, beyaz sikke anlamına gelen “Akçe-i Osmani” adıyla basılmıştır. Akçe adı anlaşıldığı üzere beyaz olmasından gelir. İlk basılan akçe altı krat(90 ayar ve 1,154 gram) ağırlığındaydı ancak […]

Daha fazla oku

Ahilik Nedir?

Ahi kelimesi Arapça kökenli bir kelime olup “kardeşim” anlamına gelir. Ahilik de kardeşler topluluğu anlamındadır. Ahi teşkilatı Müslüman-Türk toplumunun 13. yüzyıldan sonra iktisadi, sosyal ve kültürel alanlarda gelişimini sağlayan (bu yazıyı yazan kişi olarak yorumum bence zamanla tarikatı ortaya çıkaran ve tasavvufu İslam’a sokan), mesleki dayanışmayı sanat ve ahlaki değerlerle koruyan dönemin Türk esnaf birliklerinin […]

Daha fazla oku

Abaküs Nedir?

Abak ya da Abaküs, sayıları dikdörtgen bir çerçeve içine yerleştirilmil tel ya da çubuklarla dizili boncuklarla gösteren ve elle çalışan bir hesap makinasıdır. Değişik biçimleri ile binlerce yıldan beri Orta Doğu’nun bazı bölgeleri ile  Çin ve Japonya’da kullanılmaktadır. Nasıl çalışır? Günümüz hesap makinelerinin ve bilgisayarlarının atası sayılan bir hesaplama aracı olan Abaküsün amacı toplama çıkarma […]

Daha fazla oku

Hipotez Nedir?

Hipotez var olan bir probleme sunulan geçiçi çözümdür. Bilimsel yöntemde olaylar arasında ilişki kurmak, olayları geçerli bir nedene bağlamak üzere tasarlanan ve geçerli sayılan bir önermedir. Hipotez, problemi çözmek için yapılan araştırma ve gözlemler sonucu elde edilen bilgilerin yardımıyla kurulur. Terim eski Latince “önermek” anlamına gelen “hipotithenai” kelimesinden türetilmiştir. Hipotezin Özellikleri Mantıksal ve ussal (rasyonel) […]

Daha fazla oku

Mistisizm Nedir?

Mistisizm (İngilizce. mysticism; Fransızca. mysticisme) Grekçe ‘sır’ anlamına gelen musterion kelimesinden türetilmiştir. Kelimenin teknik anlamlar kazanması, eski Yunan’da pagan inanışa sahip olan halkın dini inanışından ayrı olarak Eleusis ve Dionysos kültürlerinde temsil edilen sırların ‘musteria’ terimiyle ifade edilmesi sonucunda oluşmuştur. Aslında Grek dini akımlarında söylenmemesi gereken sırlarla ilgili olarak suskun kalması gereken müntesipler için de […]

Daha fazla oku

Metalurji (Metal Bilimi) Nedir?

Metalurji veya Türkçesi metal bilimi; metalik elementlerin, metaller arası bileşiklerin ve alaşımların, fiziksel ve kimyasal davranışlarını inceleyen bir bilim alanıdır. Metal bilimi, kimyasal ve fiziksel metalurji olmak üzere iki geniş kategoriye ayrılır. Kimyasal metalurji metallerin indirgenmesi, oksidasyonu ve metallerin kimyasal performansı ile ilgilidir. Kimyasal metalurjinin çalışma konuları arasında mineral işleme, metallerin çıkarılması, termodinamik, elektrokimya ve […]

Daha fazla oku

Elektroliz Nedir, Nasıl Yapılır? (Elektrolizin Uygulama Alanları)

Elektroliz elektrotlar yardımıyla bir sıvı içinde çözünmüş kimyasal bileşiklerin dışarıdan elektrik akımı uygulayarak ayrıştırılması işlemidir.  Elektroliz işlemi, elektroliz kabı adı verilen kapalı bir kapta gerçekleştirilir. Bu kapalı kap içerisinde, çözünerek artı ve eksi yüklü iyonlara ayrılmış bir bileşiğin içine daldırılmış be birbirine değmeyecek biçimde (genellikle iki elektrot arası 5-20cm) yerleştirilmiş iki elektrot bulunur. Elektrolizin gerçekleştirilmesi […]

Daha fazla oku

Yörünge Nedir?

Yörünge kelimesi duyulduğunda akla gezegenlerin güneş etrafıdna dönerken izlediği yol anlamı akla gelsede, farklı bilimler için farklı şeyler kastedilebilmektedir. Aşağıda farklı bilimler için kullanılan anlamlar listelenmiştir; Bir gökcisminin çekim etkisiyle kendisinden daha büyük bir gökcisminin çevresinde uzayda çizdiği yol. (Bir yörünge kendi öğe’leriyle tanımlanır.) Belirli bir noktaya göre hareket halindeki bir noktanın çizdiği eğri; mahrek. […]

Daha fazla oku