Dolaylama Nedir?

Dolaylama; bir kelime ile anlatılabilecek bir kavramı, birden fazla kelime ile anlatma durumudur ve ad aktarmasının bir türüdür. Bu çeşit aktarmalarda genellikle parça söylenip bütün anlatılmaya çalışılır. Bu yüzden dolaylama mecaz sanatlarından doğan bir olgudur. Mecaz-ı mürselin parça ilişkisine benzeyen bir özellikle oluşturulur. Fakat dolaylamalarda mecaz-ı mürselden farklı olarak benzetmek amacıyla yapılan bir benzetme söz […]

Daha Fazla Oku

Ad Aktarması (Mecaz-ı Mürsel) Nedir?

Ad aktarması; bir sözcüğü benzetme amacı gütmeden başka bir sözcüğün yerine kullanma sanatıdır. Düz değişmece ya da mecaz-ı mürsel olarak da adlandırılır. Günlük yaşamda da yaygınlıkla kullanılan mecaz-ı mürsel, iki nesne ve kavram arasında çok çeşitli ilgiler kurulmasıyla gerçekleşir. Neden yerine sonucun (bereket yağdı gibi), içindeki yerine kabın (sobayı yaktık gibi), özel yerine genelin (at […]

Daha Fazla Oku

Mecaz Anlam Nedir?

Mecaz anlam; söcüğün gerçek anlamından uzaklaşarak kazanmış olduğu yeni anlamdır. “Mecaz” Arapça kökenli bir sözcüktür. Ad değişimi olarak da bilinir. Mecâz sanatı, anlatımı daha etkili kılmak ve söze canlılık kazandırmak amacıyla yapılır. Söze güzellik, güçlülük, canlılık, zarafet, derinlik veya genişlik verir. Kandilli yüzerken uykularda / Mehtabı sürükledik sularda – Yahya Kemal Beyatlı Yukarıdaki mısralarda Kandilli […]

Daha Fazla Oku

Yan Anlam Nedir?

Yan anlam; gerçek (temel) anlamdan tam olarak kopmayıp yakınlık ilişkisine dayalı olarak zamanla bir sözcüğün yeni benzetmeler yoluyla kazandığı anlamdır. Yan anlamda kullanılan sözcükler gerçek anlamdan yola çıkılarak bir benzerlik sonrasında oluşmuştur. Yani bir varlığın ismi, şekil olarak ya da işlevsel olarak benzerlik kurulabilen başka bir varlıktan alınmıştır. Burada dikkat edilmesi gereken husus, sözcüğün gerçek […]

Daha Fazla Oku

Gerçek Anlam Nedir?

Gerçek anlam, sözcükler tek başına kullanıldığında ifade ettiği anlamdır. Gerçek anlam, temel anlam ile yan anlamların bileşkesidir. Bir sözcüğün mecaz olmayan tüm anlamlarını kapsar. Örneğin; tatlı sözcüğü Türkçede “şekerli” anlamına gelen bir sıfattır ve bu anlam sözcüğün temel, yani birinci anlamıdır. Bu anlamdan “tatlı yiyecek” anlamında “tatlı” ismi türemiştir ve sözcüğün yan anlamlarından birini oluşturmuştur. […]

Daha Fazla Oku

Terim Anlam Nedir?

Bir sözcüğün belirli bir sanat, spor, bilim, meslek içerisinde kazandığı özel anlamdır/dalıyla ilgili bir kavramı karşlayan kelimelere verilen addır. Terimlerin anlamları dar ve sınırlıdır. Örnek: “Ekvator” kelimesinin tek bir anlamı vardır. “Yer yuvarlağının eksenine dik olarak geçtiği ve yer yuvarını iki eşit parçaya böldüğü varsayılan en büyük çember, eşlek, istiva hattı: Ekvator’un çevresi kırk milyon […]

Daha Fazla Oku

Alfabe Nedir?

Alfabe ya da abece, bir dildeki seslerin tümünü gösteren harflerin, kararlı bir sıraya göre dizilmesi ile oluşan harf topluluğudur. “Abece” kelimesi, Türk alfabesinde ilk üç harfin okunuşu ile oluşur. Fransızca “Alphabet” kelimesinden Türkçeye geçen “alfabe” sözcüğü, eski Yunancadaki ilk iki harf olan “alfa” ile “beta”nın okunuşundan gelir. Türk alfabesi 29 harften oluşur: A, B, C, […]

Daha Fazla Oku

Kelime (Sözcük) Nedir?

Kelime bir araya geldiğinde anlamlı sesler oluşturan harfler bütünüdür; kitap, kalem, kağıt, araba gibi.. Kelimeler harflerden, cümleler de kelimelerin bir araya getirilmesiyle oluşur. “Yusuf marketten beş kilogram pirinç aldı.” cümlesindeki kelimeler; Yusuf, marketten, beş, kilogram, pirinç, aldı. Kök olarak Arapça, “kelâm, türkçesi; söz” den/dan gelir. Türkçe sözcük türleri Ad / isim; varlıkların, kavramların veya çeşitli […]

Daha Fazla Oku

Özne Nedir?

Bir cümle içerisinde yüklemin bildirdiği eylemi yapan varlıkları belirten cümle öğesidir. Yalnızca isimler ya da zamirler cümlede öznede kullanılabilir. Örnek: “Manavdan bir kilogram muz aldım.” cümlesinde yükleme sorulan “ne aldım?” sorusunun cevabı “muz” olacağı ve aslında nesne olan bu sözcüğü özne gibi düşünme hatasına düşebiliriz. Yukarıdaki bilgilere ek olarak özneleri bulma konusunda herhangi bir tuzağa düşmemek […]

Daha Fazla Oku