Nihilizm Nedir?

Hiççilik, nihilizm ya da yokçuluk; Latince’de ‘hiç’ anlamına gelen ‘nihil’ sözcüğünden türetilen Nihilizm, ahlâki güç ve kuvvetleri yok sayan, mevcut olan güçlere, değerlere ve düzene karşı çıkan, hiçbir iradeye boyun eğmeyi ilke olarak kabul etmeyen görüşlerin genel adıdır. Nihilistler Tanrı’nın varlığını, iradenin özgürlüğünü, bilginin imkânını, ahlakı ve tarihin mutlu sonunu reddederler. Herşeyi, her gerçeği ve […]

Daha Fazla Oku

Varlığın Mahiyeti Nedir?

“Varlığın mahiyeti nedir?” problemi ile mitolojiler ve gizemci inanışlar da ilgilenmişler ancak bunlar insansı özellikler taşıyan tanrılarla (Zeus gibi) açıklamalar yapmışlardır. Filozoflar ise doğayı, doğa içinde kalarak anlamak istemişler; varlığın arkasında, gerisinde veya temelinde daima bir şey aramışlardır. Filozofların bu yaklaşımları, varlığı daha doğru ve temellendirerek tanımlama çabasına dayanmaktadır. Varlığın mahiyetini “oluş” olarak kabul edenler […]

Daha Fazla Oku

Varlık Felsefesi Nedir?

Varlık felsefesi; varlığın ne olduğunu, anlamını, doğasını, yapısını, ilkelerini ve türlerini araştıran felsefe disiplinidir. Felsefenin bu amacını gerçekleştiren alt disiplinine ontoloji denir. İnsan içinde bulunduğu dünyaya bakıp “Evren neden yapılmıştır?”,”Evren sonlu mudur, sonsuz mudur?”, “Varlık değişken midir?”,”Varlık bir midir, çok mudur?”,”Var olan her şeyin doğası nedir?”, “Bütün bunlar gerçek mi? sorularıyla başlayıp “Bunlar gerçekse, gerçekliğin […]

Daha Fazla Oku

Akıl (Mantık) İlkeleri Nedir?

Düşünce sistemimiz yanlışlıklara yer vermemek için bazı mantık ilkelerinden yararlanır ve böylece doğru düşünme sağlanmış olur. Aklın genel olarak 3 ilkesinden söz edilir; ancak bunlara 17. yüzyılda Leibniz tarafından dördüncü bir ilke daha eklenmiştir. İlk üç ilke, tek bir ilkenin değişik biçimleri olarak da kabul edilmektedir. Özdeşlik (Aynılık) Benzerlik ve eşitlik kavramlarından farklı olarak, bir […]

Daha Fazla Oku

Akıl Yürütme Nedir?

Mantıkta akıl yürütme, muhakeme ya da uslamlama; bilinen olgular ve kurallar kullanılarak yeni bilgiye ulaşılmasıdır. Akıl yürütme üç başlıkta incelenebilir: tümdengelim (dedüksiyon), tümevarım (indüksiyon) ve analoji. Klasik mantığın temelinde tümdengelim vardır. Düşünme yolları Tümdengelim (Dedüksiyon) İlk Çağ düşünürlerinden Aristoteles’e göre zihin hakikati bu yol ile arar. Tümden gelim genel ilkelerden hareket ederek tek tek olaylar […]

Daha Fazla Oku

Mantık Nedir?

Mantık kelimesinin kökeni Arapça olup anlamı; konuşma, söz söyleme (sanatı), mantık olup nutuk sözcüğünden türetilmiştir. Batı dillerindeki karşılığı ise logic ve Grekçe logos kelimesinden gelir. Logos kelimesi ise; akıl, düşünme, yasa, illke, söz vb. anlamındadır. Mantık terimi iki anlamda kullanılır: Doğru düşünme biçimi olarak: “Mantıklı düşün!”, “Konuşmalarında hiç mantık var mı?, “Biraz mantıklı ol!”, “Doğru […]

Daha Fazla Oku

Felsefi Düşünce Nedir?

Yeryüzüne adım attığı andan itibaren insan, evrensel bazı soruların cevabını merak etmiştir: Doğada var olan her şeyin kökeni ve nedeni ne olabilir? Evren nedir ve nasıl oluşmuştur? İnsanın ve evrenin var olma nedeni ne olabilir? soruları bu sorulardan sadece bir kaçıdır. Şimdi düşünelim ve kendimize sorualım “İnsan oğlu evreni nasıl anlamış, ona nasıl yorum getirmiştir?” […]

Daha Fazla Oku

Filozof Kimdir?

Felsefe Nedir? adlı yazıda filozofların var olan her şeyle ilgili tam, eksiksiz bilgilere sahip olmaktan çok, sürekli haki-kati arama yolunda olan kişiler olduğunu söylemiştik. Yine Karl Jaspers (1883-1969)’ın filozof için “Bilgeliğin peşinden koşan.” ifadesini kullandığını hatırlayalım. Filozof; bilgiyi seven, bilgelik arayışına muhtaç olduğunu hisseden filozofta herkes gibi yer, içer, gezer. Onu diğer insanlardan farklılaştıran şey, […]

Daha Fazla Oku

Bilgi Türleri Nelerdir?

Varlık; çok boyutlu, çok yönlüdür. Bilgi de varlığa ilişkindir. Bu nedenle bilgi, ait olduğu alan, elde edilişi, özne nesne ilişkisi ve bilgi aktı açısından çeşitli türlere ayrılır. Gündelik Bilgi Günlük yaşamda genelde tecrübelerimiz ile edindiğimiz bilgilerdir. İnsanların sosyal varlıklar olması sebebiyle sadece tıp, astronomi, hukuk kavramlarıyla değil, gelenek ve göreneklerinde hakim olduğu bir çevremiz vardır. […]

Daha Fazla Oku

Bilim Felsefesi Nedir?

Bilim felsefesi; deney ve gözleme dayalı bilimler (fizik, kimya, biyoloji gibi.) üzerine düşünen felsefe displinidir. Deney ve gözleme dayalı olmayan (matematik gibi) biçimsel bilimleri inceleyen felsefe dalları, bilim felsefesinin dışında incelenir. Bilim felsefesi genel anlamda; bilimin ne olduğı, bilimsel düşünce ve yapısı, bilimsel yöntemlerin işlevselliği, bilimsel sonuçların özellikleri, bilimin değeri ve bunlar gibi bilim hakkında […]

Daha Fazla Oku