Sitoplazma, hücre zarı ile çekirdek zarı arasında bulunan, homojen, kolloidal (ne sıvı ne de katı) ve sürekli değişim halinde bulunan bir tür eriyiktir. Büyük bölümü sudan oluşur, açık renkli, yarı akışkan ve saydamdır. Hücrede solunum, fotosentez, beslenme, sindirim, boşaltım gibi yaşamsal faaliyetlerin gerçekleştiği yerdedir. Miktarı hücrenin boyutuna göre değişir. Sitoplazma inorganik (çeşitli iyonlar metal tuzları, […]
Kategori:Biyoloji
Canlıları inceleyen bilim dalı biyoloji hakkında, yazılar, konu anlatımları, açıklamalar ve makaleler içerir. Biyoloji bilimi, coğrafya, kimya, jeoloji gibi diğer bilim dalları ile birlikte çalışır.
Hücre Duvarı (Çeperi) Nedir? Yapısı ve Özellikleri
Hücre duvarı (çeperi), hücre zarının dışında bulunan; hücreye şekil, dayanıklılık ve koruma sağlayan sert yapılı bir tabakadır. Hücre duvarı, hücre zarından farklı olarak seçici geçirgen değildir ve daha çok mekanik destek görevi görür. Hücre duvarı tüm canlı hücrelerde bulunmaz. Özellikle: Bitki hücrelerinde Mantar hücrelerinde Bakteri hücrelerinde Bazı protistalarda bulunur Hayvan hücrelerinde hücre duvarı yoktur. Hücre […]
Modifikasyon Nedir? Özellikleri ve Mutasyondan Farkları
Modifikasyon, canlıların genetik yapısı (DNA’sı) değişmeden, çevresel faktörlerin etkisiyle fenotiplerinde (dış görünüşlerinde) meydana gelen değişikliklerdir. Modifikasyonlar kalıtsal değildir; yani nesilden nesle aktarılmaz. Başka bir deyişle modifikasyon, canlının sahip olduğu genetik potansiyelin çevre koşullarına bağlı olarak farklı şekillerde ortaya çıkmasıdır. Önemli nokta: DNA değişmez → genetik bilgi aynıdır → değişim geçicidir Modifikasyonun Temel Özellikleri Modifikasyonların ortak […]
Mutasyon Nedir? Türleri, Nedenleri ve Sonuçları
Mutasyon (değişinim), bir canlının genetik materyalinde (DNA’sında) meydana gelen kalıcı değişikliklerdir. Bu değişiklikler tek bir genin içindeki “harf” düzeyinde olabileceği gibi, kromozomların yapısında veya sayısında da görülebilir. Mutasyon taşıyan bireye mutant denir. Mutasyon kavramı çoğu zaman “kötü bir şey” gibi algılansa da, biyolojide mutasyonlar hayatın doğal bir parçasıdır. Çünkü canlılarda çeşitliliğin ve evrimsel değişimin temel […]
Canlı ve Canlılık Nedir? Canlıların Ortak Özellikleri ve Sınıflandırılması
Canlı, Türkçede “yaşayan” anlamına gelir; “can” kelimesi de tarihsel olarak “yaşam/dirilik” fikriyle ilişkilidir. Peki “canlılık” nedir? Bilimde yaşamı tanımlamak kolay değildir; çünkü yaşam çok farklı biçimlerde karşımıza çıkar. Yine de biyolojide canlıları tanımak için kullanılan bazı genel ölçütler vardır. Genel olarak canlılar: Hücresel bir yapıya sahiptir (tek hücreli ya da çok hücreli) Metabolizma yürütür (enerji […]
Biyoloji Nedir? Canlı Biliminin Konusu, Alt Dalları ve Tarihçesi
Biyoloji (canlı bilimi); canlıların yapısını, işleyişini, çeşitliliğini ve zaman içinde nasıl değiştiğini inceleyen bilim dalıdır. Canlıları yalnızca “organlar ve dokular” olarak değil; aynı zamanda moleküller, hücreler, organizma sistemleri, popülasyonlar ve ekosistemler gibi farklı düzeylerde ele alır. Biyoloji, canlıları çoğunlukla açık sistemler olarak değerlendirir: Canlılar çevreden madde ve enerji alır, bunları dönüştürür, atıklarını dışarı verir ve […]
Hücre Zarı Nedir? Akıcı Mozaik Model ve Görevleri
Hücre zarı, hücreyi dış ortamdan ayıran; hücreye esneklik ve dinamizm kazandıran ve maddelerin giriş-çıkışını seçici geçirgenlik özelliğiyle düzenleyen ince bir yapıdır. Hücrenin sınırını oluşturur ve hücre içi dengenin (homeostazın) korunmasında kritik rol oynar. Hücre zarının yapısını açıklayan en kabul gören yaklaşım Akıcı Mozaik Zar Modelidir. Akıcı Mozaik Zar Modeline Göre Hücre Zarının Yapısı Akıcı mozaik […]
Prokaryot Hücre Nedir? Özellikleri, Yapısı ve Örnekleri
Prokaryot hücre, zarla çevrili “gerçek çekirdeği” bulunmayan; DNA’sı çekirdek içinde değil, hücre sitoplazması içinde nükleoit adı verilen bölgede bulunan hücre tipidir. Prokaryotlarda mitokondri, endoplazmik retikulum (ER), Golgi gibi zarlı organeller yer almaz. Buna karşılık ribozomları vardır ve protein üretimini ribozomlar üzerinden yaparlar. Prokaryot hücre yapısına sahip canlılara en bilinen örnekler bakteriler ve arkelerdir. Prokaryot Hücrelerin […]
E Vitamini Nedir? (E Vitamini Ne İşe Yarar? Eksikliği Nasıl Anlaşılır?)
E vitamini, yağda çözünen ve vücutta başlıca antioksidan olarak görev yapan bir vitamindir. Hücre zarındaki yağları “oksidatif hasara” karşı korumaya yardım eder; ayrıca bağışıklık ve hücresel sinyal süreçlerinde de rolü vardır. Senin metnindeki “kanseri önler, tansiyonu düşürür, atletik performansı artırır” gibi iddialar fazla kesin. Araştırmalar sürse de, takviye olarak E vitamininin kalp hastalığı veya kanseri […]
D Vitamini Nedir? Güneş Vitamini Ne İşe Yarar, Eksikliği Nasıl Anlaşılır?
D vitamini, vücudun kalsiyum ve fosforu kullanmasına yardımcı olan; özellikle kemik, diş ve kas sağlığı için önemli bir vitamindir. Diğer vitaminlerden farklı olarak, vücudumuz güneş ışığı (UVB) etkisiyle deride D vitamini üretebilir. Bu yüzden D vitamini bazen “güneş vitamini” diye de anılır. D vitamini iki şekilde alınır: Güneşten üretim: Deride sentezlenir. Besin ve takviyeler: Az […]