Galyum (Ga); periyodik sistemin 6. periyot 3A grubunda yer alan, 31 atom numarasına sahip, gümüşsü renkli kimyasal elementtir. İnsan ile temasında erir. Boksit ve çinkonun saflaştırılması sırasında alüminyum ile birlikte yan ürün olarak elde edilir. Yarı iletken yapımı ve kızılötesi alıcılarda kullanılır.

Galyum ilk olarak 1875 yılında Fransız kimyacı Paul Emile Lecog de Boisbaudran tarafından keşfedilmiştir. Bu yeni keşfettiği elemente direk kendi adını vermek yerine, Fransa’nın latince adı olan “Gallia” kelimesine atfen “galyum” adını kullanmıştır.

Kimyasal Özellikleri

İnsan avucuna alınan galyum erimeye başlar.
  • Erime Noktası: 302,9146 °K, 29,7646 °C
  • Kaynama Noktası: 2477 °K, 2204 °C
  • Elektron Dizilimi: [Ar] 4s2 3d10 4p1

Galyum’un gümüşsü beyaz ve mavimsi renkli kırılgan bir yapısı vardır. Alüminyum ile çok yakın benzerlikler gösterir. Yüksek sıcaklıklarda dahi düşük buhar basıncına sahiptir, elektrik iletkenliği kurşundan azdır. Bıçak ile kesilebilecek kadar yumuşaktır.

Bir çok metalle kolayca bileşik oluşturabilir ve özellikle düşük sıcaklıklarda erime özelliği olan alaşımlarının yapıtaşıdır. Doğada saf halde bulunmaz ancak minerallerden eldesi kolaydır. En önemli kaynağı kütlece %0,7 oranında galyum içeren germanittir. Diaspore, sflerit, germanyum, boksit ve kömür mineralleri de eser miktarda galyum içerir.

Galyumun Kullanım Alanları

Galyum genel olarak;

  • Elektrik akımını lazer ışığına çevirme özelliği ile CD-DVD çalarlar ve optik sürücülerin yapımında,
  • Yarı iletken üretiminde ve kızılötesi alıcılarda,
  • Led yapımı ve güneş panellerinde,
  • Yüksek kaynama noktası özelliğiyle termometrelerde kullanılır.