Ohm Kanunu problemleri, gerilim (V), akım (I) ve direnç (R) arasındaki ilişkiyi kullanarak devrelerde bilinmeyen büyüklüğü bulmayı öğretir. Bu tarz sorular, elektrik konularında hem temel mantığı kurdurur hem de sınavlarda hızlı net kazandırır.
Ohm Kanunu (Temel Formül)
V = I · R
Buradan üç farklı şekilde kullanırız:
- I = V / R
- R = V / I
- V = I · R
Birimler
- V → Volt (V)
- I → Amper (A)
- R → Ohm (Ω)
Problem Çözme Yöntemi (3 Adım)
- Verilenleri yaz: V, I, R hangileri var?
- İstenen büyüklüğü belirle: Ne soruyor?
- Doğru formülü seç ve yerine koy: Birim kontrolü yap.
En çok hata: Volt–Amper–Ohm birimlerini karıştırmak ve formülü ters yazmak.
Seviye 1: Temel Ohm Kanunu Soruları
Soru 1
Bir devrede V = 12 V, R = 6 Ω ise akım kaç A?
Çözüm:
I = V / R = 12 / 6 = 2 A
Soru 2
Bir devrede I = 0,5 A, R = 10 Ω ise gerilim kaç V?
Çözüm:
V = I · R = 0,5 · 10 = 5 V
Soru 3
Bir devrede V = 9 V, I = 3 A ise direnç kaç Ω?
Çözüm:
R = V / I = 9 / 3 = 3 Ω
Seviye 2: Oran–Orantı (Mantık Soruları)
Soru 4
Direnç sabitken gerilim 10 V’tan 20 V’a çıkarılırsa akım ne olur?
Mantık: I = V / R
V 2 katına çıktı → I de 2 katına çıkar.
Soru 5
Gerilim sabitken direnç 4 Ω’dan 12 Ω’a çıkarılırsa akım nasıl değişir?
Mantık: I = V / R
R 3 katına çıktı → I 3 kat azalır.
Seviye 3: Birim Dönüşümlü Sorular
Soru 6
Bir devrede gerilim 24 V, akım 200 mA. Direnç kaç Ω?
Dönüşüm: 200 mA = 0,2 A
Çözüm:
R = V / I = 24 / 0,2 = 120 Ω
Soru 7
Bir devrede direnç 2 kΩ, gerilim 10 V. Akım kaç mA?
Dönüşüm: 2 kΩ = 2000 Ω
Çözüm:
I = V / R = 10 / 2000 = 0,005 A = 5 mA
Seviye 4: Gerçek Hayat Senaryolu Sorular
Soru 8 (Adaptör Mantığı)
Telefon adaptörü 5 V veriyor. Devrenin direnci 10 Ω ise akım kaç A olur?
Çözüm:
I = V / R = 5 / 10 = 0,5 A
Bu yüzden bazı cihazlar “daha fazla akım çekebilecek” şekilde tasarlanır; adaptör uygun değilse problem olabilir.
Soru 9 (Isınma Mantığı – kısa yorum)
Aynı gerilim altında direnç küçülürse akım artar. Akım artışı, kabloda ısınmayı artırabilir. (Güç konusuyla birlikte daha net açıklanır: P = V·I)
Sık Yapılan Hatalar
- mA’yi A’ye çevirmeden işlem yapmak
- kΩ’yi Ω’ye çevirmeyi unutmak
- V = I·R yerine yanlışlıkla V = I/R yazmak
- Birim kontrolü yapmamak
Mini Özet (Kopyala–Yapıştır)
- V = I·R
- I = V/R
- R = V/I
- 1 kΩ = 1000 Ω
- 1000 mA = 1 A
Ayrıca Bakın