Yerçekimi (kütle çekim), kütlesi olan cisimlerin birbirini çekmesine neden olan temel bir etkidir. Bu etki sayesinde: Yere “düşeriz” (Dünya bizi çeker), Ay Dünya’nın etrafında döner, Gezegenler Güneş’in yörüngesinde kalır, Denizlerde gelgit (med-cezir) oluşur. GRAE-FO Yerçekimi Neden Vardır? Yerçekimi en basit anlatımla “kütleler arası çekim”dir: Her kütle, diğer kütleleri çeker. Encyclopedia Britannica Bilimde yerçekimini iki önemli […]
Kategori:Fizik
Fizik kelimesi, kök olarak Antik Yunanca “fisis, doğa” kelimesinden gelmektedir. Fizik; maddeyi, maddenin uzay-zamanda hareketini, doğada bulunan enerji ve kuvveti de kapsamak üzere bütün ilgili kavramlarla birlikte doğayı inceleyen bilim dalıdır. Burası da bu konular hakkında bilgiler, konu anlatımları ve yazılar içerir.
Ağırlık Nedir? (Yerçekimi Kuvveti) Ağırlık = m·g Formülü ve Örnekler
Ağırlık, bir cismin bulunduğu gezegenin/ortamın yerçekimi nedeniyle cisme uyguladığı kuvvettir. Yani ağırlık bir “kuvvet” olduğu için birimi Newton (N)’dur. Günlük hayatta “kaç kilosun?” sorusu sık geçse de, fiziksel olarak kilogram (kg) kütle birimidir. Ağırlık ise Newton ile ifade edilir. Ağırlık Nasıl Hesaplanır? Ağırlık genellikle şu bağıntı ile hesaplanır: Ağırlık (W) = Kütle (m) × Yerçekimi […]
Fizik Nedir? Kısa Tarihi, Alt Dalları ve Neden Önemlidir?
İnsanlar tarih boyunca yaşamlarını sürdürebilmek için doğayla mücadele etmiş ve doğanın nasıl işlediğini anlamaya çalışmıştır. Bilimin henüz gelişmediği dönemlerde deprem, sel ve volkanik patlama gibi olaylara çeşitli anlamlar yüklenmiş; bu olayların doğaüstü güçlerle ilişkili olduğuna inanılmıştır. Ancak zamanla insanlar gökyüzünü gözlemleyerek hareket eden sayısız gök cismiyle karşılaştı. Bugün şehir ışıkları nedeniyle çoğumuz bu kadar çok […]
Kinetik Enerji Nedir? Formülü, Birimi ve Günlük Hayat Örnekleri
Kinetik enerji, bir cismin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjidir. Bir cisim hareket ediyorsa kinetik enerjisi vardır; duruyorsa (hızı 0 ise) kinetik enerjisi yoktur. Kinetik enerji, enerjinin türlerinden biridir ve iş–enerji ilişkisi ile doğrudan bağlantılıdır: Bir cismi hızlandırmak için iş yapılır ve bu iş cismin kinetik enerjisini artırır. Kinetik Enerjinin Birimi Nedir? Kinetik enerjinin SI […]
Enerji Nedir? Tanımı, Birimi, Türleri ve Enerjinin Korunumu
Enerji, fizikte en kısa ve temel hâliyle iş yapabilme kapasitesi olarak tanımlanır. Bir cismin iş yapabilmesi için enerjiye sahip olması gerekir. SI (Uluslararası Birim Sistemi)’nde enerjinin birimi joule (J)’dür. Enerji ile iş aynı birimle ölçülür; çünkü iş, enerjinin aktarılmış hâlidir. Enerji, uzunluk ve zaman gibi skaler bir büyüklüktür; yani yönü yoktur, yalnızca büyüklüğü vardır. […]
İnç Nedir? (inch) Birimi, Dönüşümleri ve Kullanım Alanları
İnç, İngiliz ölçü sistemine ait bir uzunluk ölçü birimidir. İngilizcede inch olarak yazılır, çoğul hâli ise inches şeklindedir. İnç için kullanılan semboller: in ” (çift tırnak / çift kesme) Günlük kullanımda en yaygın olan gösterim çift tırnak (“) işaretidir. 1 İnç Kaç Santimetredir? İnç, metrik sistemle şu şekilde ilişkilidir: 1 inç = 25,4 mm 1 […]
Mikron (Mikrometre, µm) Nedir? Birimi, Dönüşümler ve Örnekler
Mikron, uzunluk ölçü birimi olan mikrometre (µm) için kullanılan günlük isimdir. Mikrometre, metrenin milyonda biri büyüklüğündedir. Mikron Kaç Metredir? 1 mikron = 1 mikrometre = 1 µm 1 µm = 0,000001 m = 10⁻⁶ m 1 µm = 0,001 mm (yani milimetrenin binde biri) Bu nedenle mikron, çok küçük ve hassas uzunluk ölçümlerinde kullanılır. Mikron […]
Elektrik Yükleri Nedir? Sürtünmeyle Elektriklenme (Kehribar Örneği)
Maddelerin yapısında pozitif (+) ve negatif (−) yüklü tanecikler bulunur. Bir maddenin toplam yükü genellikle nötr (yüksüz) görünür; çünkü pozitif ve negatif yükler birbirini dengeler. Bu denge bozulduğunda madde elektriksel olarak yüklü hâle geçer. Kehribar Taşı ve Elektriğin İlk Gözlemleri Elektrik yüklerinin varlığı, çok eski dönemlerden beri çeşitli gözlemlerle biliniyordu. İnsanlar, kehribar taşının (ağaç reçinesinin […]
Eylemsizlik (Atalet) Nedir? Newton’un 1. Hareket Yasası ve Örnekler
Eylemsizlik (atalet), bir cismin hareket durumunu koruma eğilimidir. Yani bir cisim: duruyorsa durmaya, hareket ediyorsa sabit hızla ve aynı yönde hareket etmeye devam etmek ister. Bu, tüm maddelerin ortak bir özelliğidir. Günlük Hayattan Eylemsizlik Örnekleri 1) Ani fren yapan arabada öne doğru gitme Araba fren yapınca araç hızla yavaşlar; fakat yolcunun vücudu, eski hareket durumunu […]
Hacim Nedir? (Cisimlerde Hacim Ölçme)
Etrafımızda gördüğümüz katı maddelerin genellikle belirli bir şekli vardır. Sıvılar ve gazlar ise belirli bir şekle sahip değildir; bulundukları kabın şeklini alırlar (gazlar kabın tamamını doldurur). Şekli olsun ya da olmasın, tüm maddeler uzayda yer kaplar. Bir maddenin uzayda kapladığı bu yere hacim denir. Hacmin Birimi Nedir? Hacim, SI birim sisteminde metreküp (m³) ile ifade […]