Elektrik akımı, bir iletkenin içinden elektrik yüklerinin düzenli şekilde hareket etmesi olayıdır. Metal tellerde bu yük taşıyıcılar çoğunlukla elektronlardır. Elektrik akımı genellikle I harfiyle gösterilir. Elektrik Akımı Nasıl Oluşur? Bir devrede akım oluşması için genelde 3 şey gerekir: Gerilim (Voltaj) kaynağı (pil, adaptör, güç kaynağı) İletken yol (kablo/tel gibi) Kapalı devre (akımın dolaşabileceği tamamlanmış bir […]
Kategori:Fizik
Fizik kelimesi, kök olarak Antik Yunanca “fisis, doğa” kelimesinden gelmektedir. Fizik; maddeyi, maddenin uzay-zamanda hareketini, doğada bulunan enerji ve kuvveti de kapsamak üzere bütün ilgili kavramlarla birlikte doğayı inceleyen bilim dalıdır. Burası da bu konular hakkında bilgiler, konu anlatımları ve yazılar içerir.
Newton’un Hareket Yasaları Nedir? (1., 2. ve 3. Yasa) Formüller ve Örnekler
Newton’un Hareket Yasaları, cisimlerin neden hareket ettiğini, neden yavaşladığını, nasıl hızlandığını ve kuvvetlerin hareketi nasıl değiştirdiğini açıklayan temel fizik kurallarıdır. Klasik mekaniğin temelini oluşturur ve günlük hayattaki pek çok olayı anlamamızı sağlar. Newton’un 3 temel hareket yasası şunlardır: Eylemsizlik Yasası Dinamiğin Temel Yasası Etki–Tepki Yasası Newton Yasası: Eylemsizlik (Atalet) Yasası Bir cisme etki eden net […]
Yol ve Yer Değiştirme Nedir? Aralarındaki Fark ve Örnekler
Hareket konularında en çok karıştırılan kavramlardan ikisi yol ve yer değiştirmedir. İkisi de “ne kadar hareket ettik?” gibi görünse de, fiziksel anlamları farklıdır. Yol (Alınan Yol) Nedir? Yol, bir cismin hareketi boyunca izlediği güzergâhın toplam uzunluğudur. Yol: skaler bir büyüklüktür (yön içermez), her zaman pozitif ya da 0 olabilir. Birim: metre (m), kilometre (km) Yol, […]
Hız Nedir? Sürat ile Farkı, Birimi ve Formüller (v = Δx/Δt)
Hız, bir cismin belirli bir yönde birim zamanda aldığı yol (yer değiştirme) miktarıdır. Hız, yön bilgisi içerdiği için vektörel bir büyüklüktür. Hız genellikle v harfiyle gösterilir. Hızın Birimi Nedir? SI birim sisteminde hızın birimi: m/s (metre/saniye) Günlük hayatta sık kullanılan diğer birim: km/saat (km/h) Dönüşüm 1 m/s = 3,6 km/h 1 km/h ≈ 0,277… m/s […]
İvme Nedir? (a = Δv/Δt) Birimi, Türleri ve Örnekler
İvme, bir cismin hızının zamanla değişme oranıdır. Hız hem büyüklük (ne kadar hızlı) hem de yön içerdiği için, ivme yalnızca “hızlanmak” demek değildir; yavaşlamak ya da yön değiştirmek de ivmeye örnektir. İvme genellikle a harfiyle gösterilir. İvme Formülü Ortalama ivme: a = Δv / Δt a: ivme Δv: hız değişimi (son hız − ilk hız) […]
Kuvvet Nedir? Kuvvetin Birimi, Türleri ve Net Kuvvet (F)
Kuvvet, bir cisme uygulandığında cismin: hızını artırabilen veya azaltabilen, yönünü değiştirebilen, şeklini değiştirebilen etkidir. Kuvvet, fiziksel olarak vektörel bir büyüklüktür. Yani hem büyüklüğü (kaç N) hem de yönü vardır. Kuvvetin Sembolü ve Birimi Kuvvet genellikle F harfiyle gösterilir. SI birim sisteminde kuvvetin birimi Newton (N)’dur. 1 N, 1 kg kütleli bir cisme 1 m/s² ivme […]
Katı Nedir? (Katı Hâl) Katıların Özellikleri, Tanecikli Yapısı ve Örnekler
Katı, maddenin temel hâllerinden biridir. Katı hâlde tanecikler (atomlar/moleküller/iyonlar) birbirine çok yakın bulunur ve aralarındaki çekim kuvveti genellikle güçlüdür. Bu nedenle katılar çoğu zaman belirli bir şekle ve belirli bir hacme sahiptir. Günlük yaşamdan örnekler: taş, demir, buz, tuz, cam, tahta. Katıların Temel Özellikleri Katıların en bilinen özellikleri şunlardır: 1) Belirli şekil ve belirli hacim […]
Kaldırma Kuvveti Nedir? (Arşimet Prensibi) Formülü, Birimi ve Örnekler
Bir cismi suya (ya da herhangi bir sıvı/gaza) bıraktığımızda, cismin “hafiflediğini” hissederiz. Bunun nedeni, akışkanların cisme yukarı yönlü bir kuvvet uygulamasıdır. Bu kuvvete kaldırma kuvveti denir. Kaldırma kuvveti yalnızca sıvılarda değil, gazlarda da vardır. (Havanın balonu yukarı itmesi gibi.) Arşimet Prensibi Nedir? Arşimet Prensibi şunu söyler: Bir akışkanın (sıvı veya gazın) içine tamamen ya da […]
Yoğunluk (Özkütle) Nedir? (ρ = m/V) Birimi, Hesaplama ve Örnekler
Yoğunluk (özkütle), bir maddenin birim hacimdeki kütlesidir. Yani “bir madde ne kadar sıkışık/yoğun tanecik içeriyor?” sorusunun sayısal karşılığıdır. Yoğunluk genellikle ρ (ro) harfiyle gösterilir. Yoğunluk Formülü ρ = m / V ρ: yoğunluk (özkütle) m: kütle (kg veya g) V: hacim (m³ veya cm³) Yoğunluğun Birimi Nedir? SI birim sisteminde yoğunluğun birimi: kg/m³ Günlük […]
Basınç Nedir? Atmosfer Basıncı Nedir? (Pa, bar, atm) Örneklerle
Basınç, bir yüzeye dik doğrultuda uygulanan kuvvetin, yüzey alanına bölünmesiyle oluşan büyüklüktür. Kısaca: aynı kuvvet daha küçük alana uygulanırsa basınç artar; daha büyük alana uygulanırsa basınç azalır. Basınç Formülü Basınç (P) = Kuvvet (F) / Alan (A) P = F / A F: kuvvet (Newton, N) A: alan (metrekare, m²) P: basınç (Pascal, Pa) Birim: […]