K vitamini veya naftakinon; kanın pıhtılaşmasında ve yaraların iyileşmesinde etkilidir. Antihemorajik vitamin de denir. K vitaminleri esas olarak naftokinon türevleridir. Yapısında naftakinonhalkası ve bir alifatik yan zincir (fitil grubu) içerir.

Doğada K1 vitamini, K2 vitamini olmak üzere iki şekilde bulunur. K1 ve K2 vitaminlerinin yan zincirlerinde farklılık vardır.

  • K1 (Filokinon) vitaminin iki formu vardır ve bitkilerde bulunur.
  • K2 (Menakinon) ise birçok çeşidi bulunan, vücuttaki bazı bakteriler tarafından da üretilen bir menakinon bileşenidir.

Sentetik K vitaminlerinin en önemlisi K3 vitamini (menadion) dur ve doğal olanlardan 2 kat daha güçlüdür. Vücutta kalın bağırsak mikroflorasındaki bakteriler tarafından yapılır. Her üç molekülde K vitamini etkinliği gösterir.

 Özellikleri

  • Yağda ve yağ çözücülerde çözünür. Yapay olarak üretilen K3 vitamininin suda eriyebilen türevleri de vardır.
  • Isı, ışık ve oksijene dayanıklı; asit ve alkalilere dayanıksızdır.
  • UV ışınları molekülde değişimler yapar.

Vücuttaki Görevleri

  • K vitamini kanın pıhtılaşmasında etkili bir vitamindir. Adını koagülasyon (pıhtılaşma) kelimesinin baş harfinden almıştır.
  • K vitamini glutamik asit kalıntılarından kanın pıhtılaşması için gerekli olan protrombinin sentezlenmesini ve bazı pıhtılaşma etmenlerinin aktive olmasını sağlar.

Karaciğerde K vitamini yardımıyla protrombin sentezlendikten sonra kalsiyum iyonlarının etkisiyle trombin oluşur. Trombin yardımıyla fibrinojen proteini pıhtı şeklindeki fibrine dönüşür.

Kaynakları

  • Karaciğer, peynir, tereyağı, ıspanak, maydanoz, yonca, marul, lahana, yeşil çay gibi yeşil yapraklı sebzeler ve otlar kuru baklagiller, kahve ve tahıllar K vitamini kaynaklarıdır.
  • K2 vitamini vücutta bağırsakta yaşayan bakteriler tarafından da üretilir. Siyah çayda K vitamini yoktur. Hayvansal gıdalar, çiçek yağı, ekmek gibi gıdalarda çok az K1 vitamini bulunur.

Ayrıca Bakınız;