Sinir Hücresi Sözlükte;

1 . Duyu ve hareket uyarılarını beyinden organlara, organlardan beyne ileten beyazımsı teller ve bu tellerin oluşturduğu demet.

Bir sinir hücresinin yapısı.

Sinir Hücresi (Nöron) Yapısı ve Görevi

Hücre, doku, organ ve bunların organizasyonuyla sinir sistemi oluşur. Sinir hücreleri bir araya gelerek sinir dokuyu, sinir dokular sinir sistemi organlarını ve organlar da bir araya gelerek sinir sistemini oluşturur. Sinir sistemi vücutta, dışarıdan gelen uyarıları alma ve alınan uyarıları bir bölümden diğerine iletme, uyarılara karşı uygun cevaplar(tepki) oluşturma görevini yerine getirir. Bu sistem sinir hücrelerinden(nöron) oluşur.

Sinir hücreleri ya da nöronlar, vücutta sinir sistemini oluşturan, özelleşmiş hücrelerdir. Bir sinir hücresi, hücre gövdesi ve uzantılardan oluşur. Sinir hücresinin gövdesinde çekirdek, hücre organelleri bulunur ve gövdeden dendrit ve akson adı verilen iki uzantı çıkar.

  • Dendrit; duyu hücrelerinden ya da diğer nöronlardan gelen uyarıları alarak nöronun gövde kısmına iletmekle görevli, çok sayıda, kısa ve dallanmış uzantılardır.
  • Akson; dendritin hücre gövdesine ilettiği uyarıyı diğer nörona, kasa ya da salgı bezine iletmekle görevlidir. Dendrit ile kıyaslandığında çok daha uzundur; insanda omurilikten çıkan ve ayak parmaklarına kadar uzanan siyatik sinirinin aksonu bir metreden daha uzundur.

Aksonun etrafını miyelin kılıf adı verilen bir tür örtü sarar. Bu kılıfın bulunduğu sinir hücrelerinin iletim hızı artar ve aksona izolasyon sağlar. (Miyelinli sinir hücrelerinin iletim hızı, miyelini bulunmayan hücrelere göre 10 kat daha fazladır.). Beyin ve omurilikteki sinirler ile deri ve iskelet kaslarında bulunur ancak otonom sinir sisteminde miyelin kılıf bulunmaz. Eğer bu kılıf zarar görürse sinirsel iletim büyük oranda aksar ve MS gibi çeşitli hastalıklar oluşur.

Nöron Çeşitleri

Nöronlar görevlerine göre; duyu nöronu, ara nöron ve motor nöron olmak üzere üç çeşittir.

  • Duyu nöronu; Vücudun iç dış ortamdan gelen ve reseptör hücreler aracılığı ile alınan uyarıları merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) iletir. Duyu nöronlarının dendritleri reseptör hücrelerle, aksonları ise diğer nöronlarla bağıntılıdır. Duyu nöronlarının bir diğer adı getirici nöronlardır.
  • Ara nöronlar (Bağlayıcı nöronlar): Merkezi sinir sisteminde bulunan ve duyu nöronlarından gelen bilgileri değerlendirir ve oluşturduğu cevabı motor nöronlara iletir. Bu şekilde duyu nöronları ile motor nöronları arasındaki bağlantıyı sağlar.
  • Motor nöronlar; Merkezi sinir sisteminden çıkan nöronlardır. Beyin ve omurilikten gelen cevapları ilgili tepki organına (kas ya da salgı bezi) götürür ve böylece onların faaliyete geçmesini sağlar. Bu yüzden motor nöronlara götürücü nöronlar adı da verilebilir. Motor nöronların dendritleri diğer nöronlarla, aksonları ise tepki organlarıyla (kas ya da salgı bezi) bağlantılıdır.