Hüseyin Avni Paşa, Sultan Abdülaziz saltanatında 15 Şubat 1874 – 26 Nisan 1875 tarihleri arasında bir yıl iki ay dokuz gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır. Bir hükûmet toplantısına yapılan silahlı saldırıda 15 Haziran 1876’da ölmüştür.

Hayatı


Hüseyin Avni, 1819 yılında Isparta’nın Gelendost İlçesinde doğdu. Babasının adı Eşekçi Ahmed idi. Öğrenimi için, babası tarafından İstanbul’a yollandı. Çorlulu Ali Paşa Medresesi’nde müderris olan dayısının yanına sığındı. Medresede Kur’an ve Arapça okudu. 1837 Temmuzunda er olarak Harbiye’nin hazırlık sınıfına alındı. 8 ay sonra imtihanla onbaşı, 1839 Temmuzunda çavuş, sonra başçavuş oldu. 1842’de Mekteb-i Fünun-i Harbiyye-i Şahane’yi bitirerek 21 yaşında mülazım (teğmen) rütbesini aldı. 1849’da erkan-ı harb kolağası (kurmay kıdemli yüzbaşı) rütbesiyle 28 yaşında Harb Akademisi’nden çıktı.

Hüseyin Avni, 1852 Haziranında binbaşı rütbesi ve “bey” unvanı alarak Harbiye’ye taktik öğretmeni tayin edildi. 12 Haziran 1853’te yarbay rütbesiyle Şumnu’ya, sonra Sofya ‘ya gönderildi. Daha sonra Vidin’deki tümenin kurmay başkanlığına getirildi. Çatana zaferi üzerine Padişah Sultan Abdülmecid, Hüseyin Avni Bey’e altın kabzalı kılıç, albay rütbesi verdi. Sonra mirliva (general) olarak Kars’a, oradan Şumnu’ya gönderildi. 1858’de Mekteb-i Harbiye kumandanı, sonra mekatib-i askeriyye (askeri okullar) kumandanı oldu. Ocak 1868’te askeri şura reisi, Temmuz 1863’te müşir (mareşal) rütbesiyle Birinci Ordu Kumandanı oldu. Rumlar ayaklanınca, 7 Mart 1867’de Girit’e yollandı. 29 Kasım 1867’de Girit Eyalet Valisi oldu. 9 Şubat 1869’da Serasker olarak ilk defa imparatorluk hükümetine girdi.

15 Şubat 1874 – 26 Nisan 1875 tarihleri arasında sadrazam oldu.

30 Mayıs 1876 tarihinde yapılan ve Midhat Paşa’yla birlikte padişah Abdülaziz’in tahttan indirilmesiyle sonuçlanan hükümet darbesinin liderlerinden biriydi[1]. Ancak 15 Haziran 1876 gecesi Mithat Paşa’nın Beyazıt’taki evinde bir hükûmet toplantısına katılırken devrik padişah Abdülaziz’in kayınbiraderi Çerkes Hasan’ın konağa yaptığı baskın sırasında Hariciye Nazırı Mehmed Raşid Paşa ile beraber Çerkes Hasan tarafından öldürüldü.