Hücre zarı; hücrenin dışını oluşturan ve hücreye dinamiklik ve esneklik katan, molekülleri özelliklerine göre hücre içine alan veya çıkaran, seçici geçirgen bir yapıdır.

Özellikleri

Çok ince bir yapıda olup, hücre içini çevresinden ayıran çok ince bir zardır. Günümüzde yapısını açıklayan en iyi model akıcı mozail zar modeli olarak bilinmektedir.

Akıcı mozaik zar modeli

  • Bu modele göre zar; protein, yağ ve karbonhidrat moleküllerinden oluşur.
  • Çift katlı yağ tabakası (fosfolipid) bulunur. Protein molekülleri, yağ tabakası ve zar arasında düzensiz bir şekilde (mozaik oluşturacak biçimde) yerleşmiştir.
  • Karbonhidratlar, yer yer yağ moleküllerine bağlanarak glikolpidleri; protein moleküllerine bağlanarak glikoprotinleri oluşturur ve hücrede reseptör (Çeşitli uyarıları alabilen ve duyu organlarının yapısında bulunan özelleşmiş hücre, hücre grupları veya sinir uçları. Almaç) olarak görev alırlar.
  • Glikoprotein ve glikoliğidlerin oluşturduğu bu tabakaya glikokaliks tabakası adı verilir. Bu tabaka hücrenin yabancı maddeleri tanımasını ve hormonlara cevap vermesini sağlar.
  • Hücre zarında por adı verilen, madde geçişini sağlayan küçük delikler bulunur. Bu deliklerden yalnızya küçük maddeler geçer.

Görevleri

  • Oldukça karmaşık ve sürekli hareket halindeki yapısıyla, hücrenin canlılığı açısından çok önemli bir bileşendir. Hücre zarı;
  • Hücre içi ortamı dışından ayırır, hücreye şekil verir.
  • Hücre içi ile dışı arasındaki madde alışverişini sağlayarak hücre atıklarını hücre dışı ortama çıkarırken, hücre dışından hücreye gerekli maddeleri de seçici geçirgen yapısıyla içeri alır. Hücre içi ortamı dengede tutar.
  • Komşu hücreler ile arasındaki iletişimi ve madde alışverişini sağlar.
  • Prokaryot hücre yapısına sahip canlılarda zardaki solunum enzimleri sayesinde enerji üretimi sağlanır.

Ayrıca Bakınız;