Azot, proteinlerin ve DNA’nın yapısına katıldığı için canlılar için önemli maddelerden biridir. Gaz hâlindeki azot (N2), atmosferin %80’ini oluşturur fakat gaz formuyla bitkiler ve hayvanlar tarafından kullanılamaz. Öncelikle, toprakta bulunan organizmalar tarafından bitkilerin kullanabileceği bir forma dönüştürülmeleri gerekir.

Toprakta ya da bazı bitki gruplarının köklerinde yumrularda yaşayan azot bağlayan bakteriler, azot gazını amonyağa dönüştürür. Yumrulardaki bakteriler, besinlerini bitkiden sağlarken, bunun karşılığında da bitkilerin gereksinim duydukları azotu sağlar. Fazla amonyak, toprağa salınır ve burada nitrifikasyon bakterileri tarafından önce nitrite, sonra da nitrata dönüştürülür. Dönüştürülen nitrat bitkiler tarafından emilir ve protein gibi önemli moleküllerin üretiminde kullanılır. Böylece azot, besin zincirine girmiş olur. Azot, bitkiler ve hayvanlar atık ürettiklerinde ya da öldüklerinde, ayrışma işlemiyle amonyak formunda tekrar toprağa döner. Toprakta bulunan denitrifikasyon bakterileri de nitrit yada nitratı yeniden azot gazına dönüştürür ve böylece azot tekrar atmosfere karışır.