İstanbul’da bir arzuhâlci, 1878. (Vikipedia)

Arzuhalci; eskiden adliye ve belediye gibi devler dairelerinin yakınında, köşe başlarında, halkın dilekçe, mektup yazmak gibi işlerini yapan kişidir.

Arz-ı hâl Arapça kökenli bir kavramdır ve hâlini anlatma anlamına gelir. Bu kavramdan türeyen arzuhâl sözcüğü ise dilekçe anlamına gelir.

Osmanlılarda arzuhalcilik bir teşkilata bağlı olarak resmi müsaade ile yapılırdı.  Arzuhalci olmak isteyen bir kimse, Arzuhalcibaşı, Divan-ı hümayunun çavuşları, ocağın zabitlerinden çavuşlar emini ve katibinden oluşan bir kurul önünde sınav verir; kazandığı halde arzuhalciliğe kabul edilirdi. İmtihanda, kanun bilgisi ve yasak denilen şeyleri bilmek gibi vasıflar aranırdı.

Bugün eski divitler yerine bilgisayar kullanan arzuhalcilere, Hükümet Konağı, Adalet Sarayı ve Vergi Daireleri yakınlarında nadir de olsa rastlamak mümkündür.