Kategori:Türk Dili

Parantez ( ), cümleye ek bilgi, açıklama veya örnek eklemek için kullanılır. Parantez içindeki bölüm çıkarılsa bile cümlenin ana anlamı genellikle bozulmaz. Parantez ( ) nedir? Parantez, cümlede “ek bilgi” verilen kısmı ayıran noktalama işaretidir. 1) Ek bilgi veya açıklama vermek için kullanılır Örnekler: Ankara (Türkiye’nin başkenti) çok kalabalıktır. Ayşe (benim kuzenim) yarın gelecek. İstanbul […]

Noktalı virgül (;), birbirine yakın anlamlı iki cümleyi ayırmak veya virgülün karışıklık yaratabileceği yerlerde okumayı kolaylaştırmak için kullanılır. Noktalı virgül (;) nedir? Noktalı virgül, virgülden daha güçlü bir duraklama sağlar. Genellikle “iki cümle yakın ama ayrı” durumlarında işe yarar. 1) Birbiriyle ilgili iki cümleyi ayırmak için kullanılır Örnekler: Hava soğuktu; dışarı çıkmadık. Çok çalıştı; sınavı […]

Kesme işareti (’), özel isimlere gelen ekleri ayırmak için kullanılır. Böylece ekin özel isme ait olduğu daha net görülür. Kesme işareti (’) nedir? Kesme işareti, özel isimden sonra gelen ekleri ayıran noktalama işaretidir. 1) Kişi adlarına gelen ekleri ayırır Örnekler: Ahmet’in defteri kayboldu. Zeynep’e haber verdim. Yusuf’la parka gittik. 2) Şehir, ülke, yer adlarına gelen […]

Tırnak işareti (“ ”), bir başkasına ait sözleri (alıntıları), konuşmaları ve bazı özel kullanımları göstermek için kullanılır. En temel kullanım: birinin söylediği sözleri aynen yazmak. Tırnak işareti (“ ”) nedir? Tırnak işareti, yazıda alıntıyı ve konuşma cümlelerini belirginleştiren noktalama işaretidir. Okuyan kişi, tırnak içindeki kısmın “söylenen söz” olduğunu anlar. 1) Alıntı sözleri göstermek için kullanılır […]

İki nokta (: ), bir cümleden sonra açıklama, örnek, liste ya da alıntı geleceğini gösterir. “Şimdi açıklayacağım / örnek vereceğim” anlamı taşır. İki nokta (:) nedir? İki nokta, cümlede bir duraklama yapıp ardından açıklama veya örnek geleceğini anlatan noktalama işaretidir. 1) Açıklama yapılacağını göstermek için kullanılır Bir cümleden sonra açıklama gelecekse iki nokta konur. Örnekler: […]

Virgül (,) cümlede kısa duraklama yapmamızı sağlar. En çok sıralı kelimeleri ayırmak, seslenme sözlerinden sonra ve uzun cümlelerde anlamı netleştirmek için kullanılır. Virgül (,) nedir? Virgül, cümle içinde küçük bir duraklama yaptığımızı gösteren noktalama işaretidir. Okumayı kolaylaştırır ve anlam karışıklığını azaltır. 1) Sıralanan kelimeleri ayırmak için kullanılır Aynı tür kelimeler arka arkaya geldiğinde virgül kullanılır. […]

Ünlem (!), sevinç, şaşkınlık, korku, kızgınlık gibi duygu bildiren cümlelerin sonunda kullanılır. Ayrıca seslenme (hitap) sözlerinden sonra da gelebilir. Ünlem (!) nedir? Ünlem işareti, yazıda cümlenin duygu taşıdığını gösteren noktalama işaretidir. Okurken ses tonunun değiştiğini (vurgunun arttığını) hissettirir. 1) Duygu bildiren cümlelerin sonunda kullanılır Sevinç, şaşkınlık, korku, üzüntü, kızgınlık gibi duyguların olduğu cümleler ünlemle bitebilir. […]

Soru işareti (?), soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna konur. Amaç, cümlenin soru olduğunu göstermektir. Soru işareti (?) nedir? Soru işareti, yazıda cümlenin soru olduğunu gösteren noktalama işaretidir. Okurken ses tonunun yükseldiğini de hissettirir. 1) Soru cümlelerinin sonunda kullanılır En temel kullanım budur. Örnekler: Bugün okula gittin mi? Adın ne? Saat kaç? Bunu kim yaptı? Yarın […]

Nokta (.), cümlenin bittiğini gösterir. Türkçede en çok düz (haber) cümlelerinin sonunda, bazı kısaltmalarda, sıra sayılarında ve bazı tarihlerde kullanılır. Nokta (.) nedir? Nokta, yazıda durmayı ve cümlenin tamamlandığını gösteren noktalama işaretidir. Cümleye “burada bitti” anlamı katar. 1) Düz (haber) cümlelerinin sonunda kullanılır Bu, noktanın en yaygın kullanımıdır. Örnekler: Bugün okula gittim. Kedim uyuyor. Kitabımı […]

Cümle, bir düşünceyi, duyguyu veya isteği anlatan anlamlı kelime grubudur. Cümleler kelimelerden, kelimeler hecelerden, heceler de harflerden oluşur. Cümle nedir? Cümle, en az bir kelimeden oluşan ve bir anlam bildiren söz grubudur. Cümle kurduğumuzda karşımızdaki kişi ne demek istediğimizi anlar. Örnek cümleler: Ali koştu. Bugün hava çok güzel. Kitabımı masaya koydum. Kelime ve cümle arasındaki […]